Kelime İle İlgili Bilgiler - Bilgi Sözlüğü

Sikişmek ne demek? Sikişmek kelimesinin alamı ve kökeni nedir?

“Sikişmek” kelimesi, Türkçede argo bir ifade olarak, genellikle cinsel birleşmeyi ifade etmek amacıyla kullanılır. Bunun dışında, bazı durumlarda "birbiriyle çarpışmak", "birbirine karışmak" ya da "bir olayda sıkışık bir duruma düşmek" gibi anlamları da vardır. Kelime, günlük konuşma dilinde cinsel içerikli bir ifade olarak daha yaygın kullanılır ve resmi yazışmalarda veya edebi metinlerde uygun görülmez.

Sehven ne demek? Sehven kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

Sehven, Arapça kökenli bir kelime olup, Türkçede “yanlışlıkla, hata ile” anlamında kullanılır. Bu terim, özellikle resmi yazışmalarda, hukuki ve idari belgelerde bir hatanın kasti olmadığını, dikkatsizlik veya dalgınlık sonucu meydana geldiğini belirtmek için tercih edilir.

Teenni ne demek? Teenni kelimesinin anlamı nedir?

Teennî kelimesi, Arapça kökenli olup, "ağır davranmak" ve "temkinli olmak" anlamına gelen "eny" kökünden türemiştir. Teennî, ileriyi düşünerek acele etmeden, dikkatli ve ölçülü hareket etme anlamına gelir. Eski Türkçe metinlerde, özellikle Osmanlı dönemi edebiyatında sıklıkla kullanılan bu kelime, düşünceli ve ihtiyatlı davranmayı ifade eden önemli bir kavramdır.

Eşfak ne demek? Eşfak kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

Eşfak kelimesi, Arapça kökenlidir ve "şefkatli olmak" anlamına gelen "şefak" kökünden türemiştir. Eşfak, "çok şefkatli, daha müşfik, en sevecen" anlamlarını taşıyan bir sıfattır. Eski metinlerde ve özellikle Osmanlı Türkçesi’nde bu sıfat, olağanüstü bir merhamet, sevgi ve şefkat duygularını ifade etmek için kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre de eşfak, "çok şefkatli, çok sevecen kimse" olarak tanımlanır

Hanende ne demek? Hanende kelimesinin anlamı nedir?

Hânende, Farsça kökenli bir kelime olup, “okumak” anlamına gelen "ḫvānende" fiilinden türemiştir ve şarkıcı, şarkı okuyan kimse anlamına gelir. Özellikle eski Türk müziği ve edebiyatında kullanılan bu terim, okuyucu veya şarkıcı anlamında, geleneksel müziğin icra edildiği ortamlarda kullanılan bir isimdir.

Peyderpey ne demek? Peyderpey kelimesinin anlamı nedir?

Peyderpey kelimesi, Farsça kökenlidir ve "arka arkaya" veya "birbiri ardınca" anlamına gelen "pey" kelimesinden türemiştir. Peyderpey, "birbiri ardınca, art arda" veya "yavaş yavaş, azar azar" anlamına gelir.

Likayat ne demek? Liyakat kelimesinin anlamı nedir?

Liyakat kelimesi, Arapça kökenli "liyāḳat" kelimesinden türetilmiş olup, bir kimsenin bir işe uygunluk ve yeterlilik durumu anlamına gelir. Özellikle yönetim, çalışma hayatı ve toplumsal değerler açısından önemli bir kavram olan liyakat, bireyin kendi yetenek, bilgi ve becerileri doğrultusunda bir göreve uygun olduğunu ifade eder.

Tahtaboş kelimesinin anlamı ve kökeni nedir? Tahtaboş ne demek?

"Tahtaboş" kelimesi, kökeni ve anlamlarıyla Türk kültüründe yer edinmiş bir terimdir. Özellikle geleneksel Türk evlerinin mimarisinde önemli bir yeri olan tahtaboş, halk arasında farklı bölgelerde farklı anlamlarda da kullanılmaktadır.

Mağrur kelimesinin anlamı ve kökeni nedir? Mağrur ne demek?

"Mağrur" kelimesi, Arapça kökenli olup "aldanmış" anlamına gelen "ġurūr" kökünden türetilmiştir. Bu sıfat, kişinin kendini beğenmiş, gururlu, böbürlenen, hatta kibirli bir yapıya sahip olduğunu ifade eder. Özellikle Türk edebiyatında, mağrur karakterler ve tavırlar, kendini üstün gören kişileri betimlemek için sıkça kullanılmıştır.

Müşabih ne demek? Müşabih kelimesinin anlamı nedir?

"Müşabih" kelimesi, Arapça kökenli olup "benzemek" anlamına gelen "muşābehet" kökünden türemiştir. Bu sıfat, bir şeyin başka bir şeye benzediğini veya ona benzer olduğunu ifade eder. Özellikle klasik edebiyat ve eski Türkçe metinlerde sıkça karşılaşılan müşabih kelimesi, benzerlik anlamında, çeşitli nesne veya kişilerin birbirine olan yakınlığını vurgulamak için kullanılır.

Malayani kelimesinin anlamı nedir? Malayani ne demek?

Mâlâyâni kelimesi, Arapça kökenli olup "boş, yararsız, saçma" anlamına gelen bir sıfat olarak Türkçede yer alır. "Mâ" (şey) ve "lā-ya‘nī" (bir şey kastetmez, amaçlamaz) kelimelerinin birleşimiyle meydana gelen mâlâyâni, anlamı olmayan, faydasız işler veya sözler için kullanılır. Özellikle eski metinlerde ve tasavvuf eserlerinde rastlanan bu kelime, zamanla eskimiş bir ifade olarak günümüzde nadiren kullanılmaktadır.

Aza nedir? Aza kelimesinin anlamları ve kapsamı nelerdir?

"Aza," "azâ," ve "âzâ" kelimeleri Arapça kökenli olup Türkçede farklı anlamlara gelmektedir. Bu kelimeler, Osmanlı Türkçesi ve modern Türkçede, bazen birbirine benzer yapılarıyla karışıklığa sebep olsa da anlam ve kullanım açısından belirgin farklılıklar taşır.

Azade ne demek? Azade kelimesinin sözlük anlamı nedir?

"Âzâde" kelimesi, Farsça kökenli olup "hür, serbest, özgür" anlamına gelen bir sıfattır. Osmanlı döneminde edebiyat ve günlük dilde kullanılan bu kelime, özgürlüğü, bağımsızlığı ve her türlü bağdan kurtulmuş olma halini ifade eder.

Hadde kelimesinin anlamları nelerdir? Hadde ne demek?

"Hadde" kelimesi, Arapça kökenli olup madenleri şekillendirmek, tel veya levha haline getirmek için kullanılan araç veya makine anlamına gelir. Özellikle sanayi ve zanaat işlerinde önemli bir yer tutan hadde, metalleri ince bir yapıya dönüştürmek için kullanılan çelik veya silindirli bir düzeneği ifade eder.

Rafık ne demek? Rafık kelimesinin anlamı nedir?

"Rafık," Gaziantep yöresi ve çevresinde çocuklar ve genç erkeklerin samimi arkadaşlarına hitap etmek için kullandıkları Arapça kökenli bir kelimedir.

Ebediyet ne demek? Ebediyet kelimesinin sözlük anlamı nedir?

"Ebediyet" kelimesi, Arapça kökenli olup "sonsuzluk" veya "ölümsüzlük" anlamında kullanılan bir isimdir. Bu kelime, Türkçede özellikle eski metinlerde ve edebiyatta sıkça karşılaşılan, zaman ve mekânın ötesinde bir varlığı ifade eden önemli bir kavramdır.

Kifayet ne demek? Kifayet kelimesinin anlamları nelerdir?

"Kifayet," Arapça kökenli olup "yeterlilik, kâfi gelme" anlamında kullanılan bir isimdir. Türkçede yeterli miktarda olma, bir iş için gerekli gücü sağlama veya bir durumun yeterli düzeyde olması gibi anlamlar taşır. Klasik edebi metinlerde ve günlük dilde kullanılan bu kelime, bir şeyin miktar veya kalite açısından yeterli olması durumunu ifade eder.

Kertik ne demek? Kertik kelimesinin anlamları nelerdir?

"Kertik" kelimesi, genellikle bir yüzey üzerinde açılmış veya doğal olarak oluşmuş küçük girinti ya da çentik anlamında kullanılan Türkçe kökenli bir isimdir. Bu anlamda "çentik" veya "çentilmiş" sıfatıyla ilişkilidir. Türk Dil Kurumu’nda tanımlandığı üzere, marangozluk ve dülgerlik gibi zanaatlarda da önemli bir işlevi bulunan kertik, farklı bölgelerde ve halk arasında çeşitli anlamlarda kullanılmaktadır.

Piyade kelimesinin anlamları nelerdir? Piyade ne demek?

"Piyade" kelimesi, Farsça kökenli olup askerlikte "yaya olarak savaşan asker sınıfı" anlamında kullanılan bir terimdir. Bu kelime, çeşitli bağlamlarda farklı anlamlar kazanmıştır. Günümüzde, özellikle askeri bir terim olarak kullanılan piyade, satranç taşlarından hafif bir kayık türüne kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.

Hasbi ne demek? Hasbi kelimesinin anlamları ve kökeni nedir?

"Hasbi," Arapça kökenli bir kelime olup "gönüllü olarak, karşılık beklemeden yapılan" anlamında kullanılan bir sıfattır. Türkçede genellikle "Allah rızası için" veya "karşılıksız" anlamlarında kullanılır ve bu tür davranışları tanımlar.

Cüda ne demek? Cüda kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

"Cüda," Farsça kökenli bir kelime olup "ayrı düşmüş, uzak kalmış" anlamında kullanılan eski bir sıfattır. Özellikle yurt, baba ocağı gibi çok sevilen şeylerden ayrı kalma, uzak olma durumunu ifade eder. Bu kelime, Osmanlı Türkçesi'nde ve eski Türk edebiyatında sevgiliye, aileye, vatana duyulan özlemi ve ayrılık acısını anlatmak için sıkça kullanılmıştır.

Meyane nedir, ne demek? Mayene kelimesinin anlamları nelerdir?

"Meyane," Farsça kökenli bir kelime olup temel olarak çorba gibi yiyeceklere lezzet kazandırmak amacıyla un ve yağ karışımıyla hazırlanan bir sos anlamına gelir. Ancak, meyane kelimesi tarihsel bağlamda ve eski metinlerde başka anlamlarla da kullanılmıştır.

Meyâneci ne demek? Meyâneci kelimesinin anlamı nedir?

"Meyâneci," Arapça kökenli "meyâne" kelimesinden türeyen bir isim olup "aracı, arabulucu" anlamına gelir. Geleneksel anlamıyla meyâneci, iki kişi ya da grup arasındaki iletişimi sağlayan, anlaşmazlıkları çözmeye çalışan veya anlaşmalar yapılmasına aracılık eden kimseyi ifade eder.

Sefine ne demek? Sefine kelimesinin anlamı nedir?

Sefîne kelimesi, Arapça kökenli bir isim olup "gemi" anlamında kullanılmaktadır. Osmanlı döneminden itibaren Türkçede denizcilik terimleri arasında yerini alan bu kelime, aynı zamanda mecazi bir anlam kazanarak ansiklopedik içerikli eserleri de ifade etmiştir.

İstihdam ne demek? İstihdam kelimesinin anlamı nedir?

İstihdam kelimesi, Arapça kökenli bir isim olup, "bir hizmette kullanma" ya da "bir işte çalıştırma" anlamında kullanılmaktadır. Modern toplumlarda istihdam, iş gücünün çeşitli sektörlerde değerlendirilmesi ve ekonomik faaliyetlere katılımı anlamına gelirken, edebiyatta da özel bir anlam taşıyarak edebi sanatlarda yer alır.

Muallim ne demek? Muallim kelimesini anlamı nedir?

Muallim kelimesi, Arapça kökenli bir isim olup "öğretmen, eğitici" anlamında kullanılmaktadır. Osmanlı ve Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında "öğretmen" karşılığı olarak tercih edilen bu kelime, eğitim ve öğretim hayatında önemli bir yere sahiptir.

Vukuat ne demek? Vukuat kelimesinin anlamı nedir?

"Vukuat" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçeye "meydana gelen olaylar" ya da "hadiseler" anlamında geçmiştir. Bu kelime, özellikle geçmişte yaşanan önemli veya dikkat çekici olayları tanımlamak için kullanılır.

İhtiyari ne demek? İhtiyari kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

"Ihtiyârî" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçeye "seçimlik" veya "kişinin kendi isteğiyle seçebileceği" anlamında geçmiştir. Zorunlu olmayan, kişinin iradesine bırakılan eylem veya durumları tanımlamak için kullanılan bu kelime, Osmanlıca metinlerde ve Türk edebiyatında sıklıkla karşımıza çıkar.

İştihar ne demek? iştihar kelimesinin anlamı nedir?

"Iştihar" kelimesi, Arapça kökenli olup, Türkçede meşhur olma, tanınma veya ün kazanma anlamlarında kullanılan bir terimdir. Özellikle eski metinlerde, edebi eserlerde ve klasik Türkçe kullanımında karşımıza çıkan bu kelime, zamanla modern Türkçede nadiren kullanılan, ancak anlamını koruyan terimlerden biridir.

Lohusa ne demek? Lohusa kelimesinin anlamları ve kökeni nedir?

"Lohusa" kelimesi, Türkçede yeni doğum yapmış kadın anlamında kullanılan bir terimdir. Yunanca kökenli olan bu kelime, doğum süreci sonrası dinlenme dönemine giren kadınları ifade eder ve özellikle Türk kültüründe doğumla ilgili geleneklerde sıkça yer bulur.

Lohusa yatağı nedir? Anlamı ve kültürel önemi nedir?

Lohusa yatağı, doğum yapan kadına özel olarak özenle hazırlanan ve lohusalık dönemi boyunca kullanılan bir yataktır. Lohusalık döneminde annenin hem fiziksel hem de duygusal ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla hazırlanan bu yatak, kültürel olarak doğumun önemini ve anneye verilen değeri yansıtır.

Serapa ne demek? Serapa kelimesinin anlamı nedir?

"Serapa" kelimesi, Farsça kökenli olup Türkçede baştan ayağa kadar, tamamen veya bütün anlamlarında kullanılan bir zarf olarak karşımıza çıkar. Özellikle eski metinlerde ve edebi eserlerde sıkça rastlanan bu kelime, bir durumun veya nesnenin tamamen kapsandığını, bütünüyle o özelliği taşıdığını ifade eder. "

Peşkir ne demek? Peşkir kelimesinin anlamları nelerdir?

"Peşkir" kelimesi, Farsça kökenli olup Türkçede havlu, el kurulamak veya yemek yerken dizleri örtmek için kullanılan örtü anlamlarında kullanılan bir isimdir.

Nida ne demek? Nida kelimesinin ve Nida isminin anlamları nelerdir?

"Nidâ" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede seslenme, çağırma, bağırma ve ünlem anlamlarında kullanılan bir isimdir. Günümüzde eski bir kullanım olarak kabul edilse de, edebi metinlerde ve İslami literatürde sıkça rastlanır.

Müzehher ne demek? Müzehher kelimesinin anlamı nedir?

"Müzehher" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede çiçeklerle bezenmiş, çiçeklenmiş, çiçek açmış anlamlarında kullanılan bir sıfat olarak bilinir. Edebi metinlerde ve özellikle Osmanlı dönemi şiirlerinde sıkça rastlanan bu kelime, çiçeklerle süslenmiş ya da çiçek açmış anlamına gelerek estetik bir ifade gücüne sahiptir.

Müstahak kelimesinin anlamı nedir? Müstahak ne demek?

"Müstahak" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede hak etmiş, hak kazanmış, layık anlamında kullanılan bir sıfat ve isimdir. Kelime, bir kişinin ya da durumun ödül veya cezayı hak ettiğini ifade etmek için kullanılır.

Saraka ne demek? Saraka kelimesinin anlamları ve kökeni nedir?

"Saraka" kelimesi, Türkçede alay, istihza ya da laf dokundurma anlamında kullanılan bir isimdir. Yunanca kökenli bu kelime, başkasıyla alay etmek, onu küçümsemek veya eğlence konusu yapmak anlamında da kullanılır.

Sarakacı ne demek? Sarakacı kelimesinin anlamı nedir?

"Sarakacı" kelimesi, Türkçede alaycı, küçümseyici, ya da müstehzî yani sürekli alay etmeyi ve küçümsemeyi huy edinmiş kimse anlamında kullanılan bir isimdir. "Sarakacı" ifadesi, bir kişinin davranış biçimini tarif ederken, onun insanlarla veya durumlarla ilgili sürekli alaycı bir tutum içinde olduğunu belirtmek için kullanılır.

Payanda nedir? Payanda kelimesinin anlamları ve kullanım alanları nelerdir?

"Payanda" kelimesi, Türkçede destek ya da dayanak anlamına gelir ve özellikle bir nesnenin sağlam durmasını veya yıkılmamasını sağlamak için kullanılan yapısal elemanları ifade eder. Farsça "pāyende" (yerinde duran) kelimesinden türemiş olan bu terim, mimari, tarım, inşaat gibi farklı alanlarda çeşitli destek yapıları tanımlamak için kullanılır.

İstihlak ne demek? İstihlak kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

"İstihlak" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede tüketim, kullanmak suretiyle tüketme ya da harcama anlamında kullanılan bir isimdir. Günümüzde daha çok "tüketim" olarak bilinen bu kavram, tarihsel olarak Osmanlı ve Cumhuriyet'in ilk dönemlerinde ekonomik, sosyal ve edebi metinlerde sıklıkla kullanılmıştır.

Nedamet ne demek? Nedametin anlamı nedir?

"Nedamet" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede pişmanlık, yaptığı işin sonucundan dolayı hayıflanma anlamında kullanılan bir isimdir. Eski edebi metinlerde, özellikle Osmanlı dönemi edebiyatında ve dini içerikli eserlerde sıkça geçen bu kelime, kişinin yaptığı bir hatadan ötürü duyduğu üzüntüyü ve pişmanlığı ifade eder.

Ballık ne demek? Ballık ne anlama gelir?

"Ballık" kelimesi, Türkçede çeşitli anlamlara sahip olan, doğa, arıcılık, bitki bilimi ve tarım alanlarında kullanılan bir isimdir. Bu kelime, bazen bal konulan kap anlamına gelirken, bazen de bağcılıkta karşılaşılan hastalıklardan birini tanımlamak için kullanılır.

Kamelya ne demek? Kamelya kelimesinin anlamı ve kökeni

"Kamelya" kelimesi, Latince kökenli olup Türkçeye Fransızcadan geçmiş, çaygiller familyasından (Theaceae) gelen, iri çiçekli, sert ve kalın yapraklı bir bitki türünü ifade eder.

Burhan ne demek? Burhan kelimesinin ve isminin anlamları nelerdir?

"Burhan" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede kanıt, delil, ispat anlamlarında kullanılan bir isimdir. Bu kelime, özellikle hukuki ve mantıksal bağlamlarda bir iddianın doğruluğunu desteklemek amacıyla kullanılan somut veya soyut delilleri ifade eder.

Müzekkere ne demek? Müzekkere kelimesinin anlamı nedir?

"Müzekkere" kelimesi, Arapça kökenli olup Türkçede bir iş hakkında üst makama veya ilgili kişiye yazılan resmi yazı anlamında kullanılan bir terimdir. Hukuk, bürokrasi ve devlet yönetimi gibi alanlarda önemli bir yere sahip olan müzekkere, mahkeme kararlarının yerine getirilmesi veya resmi bilgilendirme amacıyla yazılır. Bu makalede, müzekkere kelimesinin kökeni, hukuki ve resmi anlamları, tarihi kullanım örnekleri ve günümüzdeki yerini ele alacağız.

Hissiyat ne demek? Hissiyat kelimesinin sözlük anlamı nedir?

"Hissiyat," Arapça kökenli bir kelime olup, "his" ve "-iyat" ekinin birleşimiyle "duygular" veya "hisler" anlamına gelir. Arapçadaki "ḥissiyyāt" kelimesinden türeyen hissiyat, Türkçede duygu ve düşüncelerin, içsel deneyimlerin genel ifadesi olarak kullanılmaktadır.

Yakamoz nedir? Yakamoz kelimesinin anlamları nelerdir?

Yakamoz, karanlık gecelerde denizde balıkların, küreklerin veya yüzen cisimlerin hareketiyle oluşan parlak ışıltılara verilen addır. Yunan kökenli “diakamos” kelimesinden türeyen yakamoz, özellikle denizcilik kültüründe, deniz yüzeyindeki fosforlu parıltıyı betimlemek için kullanılır.

Beşaret ne demek? Beşaret kelimesinin ve isminin anlamı ve kökeni nedir?

Beşâret, Arapça kökenli bir isim olup “müjde” veya “iyi haber” anlamına gelir. Türkçeye Arapça “beşāret” kelimesinden geçen beşâret, eski metinlerde ve Osmanlı döneminde sıklıkla kullanılmıştır.

Pesend ne demek? Pesend kelimesinin anlamı nedir?

Pesend, Farsça kökenli bir isim olup "beğenme, seçme ve takdir" anlamlarına gelir. Eski Türk edebiyatı ve sanatında kullanılan bu kelime, bir şeyin değerini veya estetik güzelliğini takdir etme anlamında kullanılır.

Müşkülpesent ne demek? Müşkülpesent kelimesinin anlamı ve kökeni nedir?

Müşkülpesent, Arapça "muşkil" (zor) ve Farsça "pesend" (beğenen) kelimelerinin birleşiminden oluşan bir sıfat ve isimdir. "Güç beğenen", "memnun edilmesi zor olan" veya "her şeyde kusur bulan" anlamlarına gelir.

Konular

Popüler Bilgiler